X zamknij

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.

Warto wiedzieć >> Rak narządów rodnych

Nowotwory narządu rodnego to dość zróżnicowana grupa ze względu na częstość występowania, rokowania i sposób leczenia. Do grupy nowotworów sfery intymnej należą m.in. nowotwory jajnika, szyjki lub trzonu macicy.

Jak wynika z najnowszych danych przestawionych w 2013 r. przez Centrum Onkologii w publikacji „Nowotwory złośliwe w Polsce w 2010 r.”, najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet był rak piersi, który stanowił 22,4 proc. nowych zachorowań[1]. Nowotwory trzonu macicy (7 proc.), jajnika (5 proc.) i szyjki macicy (4 proc.), stanowiły łącznie około 16 proc. wszystkich rozpoznań. Oznacza to, że wymienione złośliwe nowotwory sfery intymnej stanowią około 40 proc. przypadków onkologicznych wśród kobiet, a zatem dotyczą ponad 28 tys. pacjentek rocznie.

Rak szyjki macicy stanowi ponad połowę wszystkich nowotworów narządu rodnego (60 proc.). Rozwija się najczęściej między 35. a 40. rokiem życia, chociaż może wystąpić  także u młodszych kobiet. 

Rak trzonu macicy rozwija się zazwyczaj u kobiet starszych i objawia się krwawieniami, które najczęściej występują po okresie przekwitania. Ten typ raka stanowi 15—20 proc. nowotworów złośliwych narządu rodnego (ok. 7 proc. wszystkich nowotworów złośliwych kobiet[2]). Największa liczba zachorowań ma miejsce u kobiet między 50. a 60. rokiem życia, częściej u kobiet otyłych z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, z nadciśnieniem.

Nowotwory jajnika są trzecim co do częstości zachorowań nowotworem narządu rodnego (8—15 proc.). Mogą one występować od wczesnej młodości aż do późnej starości, najczęściej po 45 roku życia. Nowotwory jajnika częściej występują u ko­biet, które nie rodziły. Rakiem jajnika w krajach rozwiniętych jest zagrożona 1 na 70 kobiet[3], a na całym świecie odnotowuje się ok. 230 tysięcy zachorowań rocznie[4]. Do pewnego momentu choroba przebiega bezobjawowo, dlatego rak jajnika jest tak trudny do wykrycia. 

Rak jajnika – o czym warto wiedzieć

Nowotwór jajnika charakteryzuje się obecnością komórek nowotworowych w jednym lub obu jajnikach. Najpowszechniejszym typem tego nowotworu jest nabłonkowy nowotwór jajnika, występujący u ok. 90 proc. chorych.

Ryzyko zachorowania na raka jajnika rośnie wraz z wiekiem. Największy wzrost zachorowań następuje po 45. roku życia, w okresie około i pomenopauzalnym. Prawdopodobnie na ryzyko wystąpienia raka jajnika wpływa: niezdrowy tryb życia (m. in. otyłość, wysokotłuszczowa dieta, palenie), wczesna pierwsza miesiączka, późna menopauza, bezdzietność. Około 10 proc. pacjentek z rakiem jajnika to osoby posiadające predyspozycje genetyczne (występowanie w rodzinie raka jajnika lub raka piersi).

W Polsce na raka jajnika zapada rocznie ok. 3300 kobiet[5], co stawia ten nowotwór złośliwy na piątym miejscu pod względem zapadalności u kobiet w naszym kraju.

Objawy

Rak jajnika manifestuje się zazwyczaj zupełnie niespecyficznymi objawami, jak brak apetytu, uczucie pełności w jamie brzusznej, biegunki, zaparcia, bóle brzucha, zmęczenie czy zaburzenia oddawania moczu. Symptomów tych zazwyczaj nie łączy się z chorobą nowotworową. Objawy charakterystyczne 
dla pierwszych etapów choroby przypisywane są zazwyczaj innym, mniej poważnym schorzeniom.

Nowotwór jajnika zwykle wykrywany jest więc w zaawansowanym stadium, którego cechą charakterystyczną jest wodobrzusze (nagromadzenie płynu w jamie otrzewnowej). Niestety około 70 proc. przypadków raka jajnika jest wykrywanych późno – w zaawansowanym stadium choroby.

Wykrywanie

Powiększenie jajnika zazwyczaj jest stwierdzane już w  zwykłym badaniu ginekologicznym. Następnie najczęściej wykonywane jest USG ginekologiczne, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, zleca też badanie krwi w kierunku podwyższonych wartości markera CA-125, markera HE-4, a także dodatkowe badania , jak rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową[6]. W celu potwierdzenia diagnozy i określenia zaawansowania choroby przeprowadza się operację.[7]

Leczenie

Metody leczenia różnią się w zależności od stadium zaawansowania nowotworu, a dopasowuje się je do potrzeb konkretnej osoby na podstawie następujących czynników:

·         rozmiar guza,

·         lokalizacja guza,

·         stopień rozsiania nowotworu,

·         chorób współistniejących i stanu ogólnego  chorej.

Leczenie operacyjne polega w pierwszej kolejności na ingerencji chirurgicznej w celu usunięcia guza lub rozsianych guzów. Chorym zazwyczaj usuwane są oba jajniki, jajowody oraz macica. O ile nowotwór wykryty jest w bardzo wczesnym stadium, zabieg chirurgiczny wystarcza, lecz w przypadkach zaawansowanej choroby, po operacji rekomenduje się także chemioterapię[8].

Chemioterapia pooperacyjna to tzw. “pierwsza linia” leczenia. Chore na zaawansowanego raka jajnika, które nie mogą początkowo przejść operacji chirurgicznej ze względu na rozległość procesu nowotworowego, można leczyć chemioterapią przed zabiegiem chirurgicznym (leczenie wstępne)[9]. Wieloletnie badania wykazały, że leczenie skojarzone przynosi lepsze efekty i umożliwia wydłużenie czasu przeżycia całkowitego.

Sama choroba nowotworowa oraz zastosowane metody leczenia onkologicznego są przyczyną przejściowych lub trwałych dolegliwości, które mogą powodować ograniczenie w życiu intymnym. Często u chorych występuje niepokój czy normalne życie seksualne będzie jeszcze możliwe, jak choroba je zmieni lub wpłynie na nie, w szczególności, czy choroba w sposób trwały nie wpłynie na intymną sferą życia kobiety. Pojawiają się też rozterki związane z poczuciem własnej kobiecości. Dlatego też oprócz opieki ginekologa-onkologa nieocenionym wsparciem dla kobiet w czasie i po leczeniu nowotworów sfery intymnej jest pomoc psychologa i seksuologa.  


[1] Wojciechowska, U., Didkowska, J. , Zatoński W., Nowotwory złośliwe w Polsce w 2010 roku, s. 14.

[2] Wojciechowska, U., Didkowska, J. , Zatoński W., Nowotwory złośliwe w Polsce w 2010 roku, s. 13, rys. 2.2. 

[3] Garcia, et al. Global cancer facts and figures 2007. Atlanta: American Cancer Society 2009

[4] WHO GLOBOCAN 2008

[5] Raport na podstawie danych Centrum Onkologii:http://epid.coi.waw.pl/krn/liczba_zach_rozp/default.asp
data pobrania 6.09.2013 r.

[6] Gubbels JAA et al. Journal of Ovarian Research (2010) 3:8.

[7] Hennessy B et al. Lancet 2009; 9698:, 16 NHS treatment. Last accessed March 2011 at http://www.nhs.uk/Conditions/Ovarian-cyst/Pages/Treatment.aspx

[8] Gubbels JAA et al. Journal of Ovarian Research (2010) 3:8.

[9] Hennessy B et al. Lancet 2009; 9698: 1371-1382

Treści kampanii "Dla niej możemy więcej". Źródło: http://www.dlaniejmozemywiecej.pl/